Verweven verhalen

Luister naar verhalen over werken en leven in de textielindustrie in het Tilburg van vroeger. Persoonlijke verhalen die over saamhorigheid, maar ook over de pijnlijke gevoelens door het sluiten van de fabrieken gaan. Het TextielMuseum neemt nieuwe verhalen op in de collectie en Eva Kort en Annika Visser – studenten aan de Fontys Journalistiek - maakten een podcast op basis van oude en nieuwe interviews.

Persoonlijke verhalen over de textielindustrie
Het TextielMuseum voegt twintig nieuwe verhalen van mensen uit de textielindustrie toe aan de collectie. Oral history (mondelinge geschiedenis) geeft ons de kans om onderbelichte verhalen vast te leggen. Samen met het landelijke knooppunt voor oral history ‘Sprekende geschiedenis’ en De Museumfabriek Enschede onderzoeken we de invloed van de textielindustrie op twee Nederlandse regio’s: Twente en Tilburg.

Vrijwilligers interviewden twintig mensen over hun ervaringen in de textiel. We interviewden: stopsters; arbeiders die sponnen, weefden en volden; een directeur, de zoon van fabrikant en een kindermeisje van een fabrikantenfamilie; een wolhandelaar, een medewerker van de administratie, een medewerker en een leidinggevende van een verflaboratorium. De geïnterviewde mensen werkten bij fabrieken zoals J. Brouwers Lakenfabrieken, Koninklijke AaBe Wollenstoffen- en wollendekenfabrieken, De Regenboog, H.F.C. Enneking, Pieter van Dooren.

Onderzoek uit 1978
In 1978/79 en 1989 hebben medewerkers van de Katholieke Hogeschool Tilburg (nu Tilburg University) het onderzoek ‘De ondergang van de Tilburgse textielindustrie’ uitgevoerd.  De onderzoekers wilden met de ervaringen van de textielarbeiders met de ondergang van de industrie vastleggen. In de tijd rond de sluitingen van de fabrieken, kwamen vooral de Tilburgse fabriekseigenaren aan het woord bij politici, topambtenaren en de pers. De ervaringen van de vele duizenden textielarbeiders kregen weinig aandacht. De onderzoekers kozen voor oral history, een manier om geschiedenis vast te leggen door interviews af te nemen. Zo worden mensen met hun ervaringen, inzichten en gevoelens echt gehoord. Bovendien maak je als onderzoeker echt contact met mensen.

We zijn heel blij dat het inspirerende onderzoek van Lou Keune, Hans Happel, Tom Korremans en Ad de Rooij een vervolg heeft kunnen krijgen. We hebben ervoor gekozen om naast textielarbeiders ook fabrikanten en andere bij de textielindustrie betrokken personen te interviewen.

Podcast
Annika en Eva, studenten aan Fontys Journalistiek Tilburg hebben voor hun afstudeerproject de podcast Verweven Verhalen gemaakt, over het textielverleden van Tilburg. Het verhaal wordt verteld door middel van fragmenten van geïnterviewde textielarbeiders uit de oude en de nieuw collectie opnames. In de drie afleveringen duiken we in drie thema’s uit die tijd; het leven in de fabriek, de armoede die heerste in die tijd en de sfeer onderling voor en na de sluitingen. We hopen hiermee een zo compleet mogelijk verhaal te vertellen, waarmee we de Tilburgse geschiedenis niet verloren laten gaan.

Aflevering 1: Dag in de fabriek

Aflevering 2: Brood op de plank

Aflevering 3: Veerkracht na de textiel 

Vervolg: tentoonstelling en kunstwerk
Vanaf april 2027 zal er een tentoonstelling over de Tilburgse wolindustrie te zien zijn. De oral history interviews zullen onderdeel worden van de tentoonstelling. Kunstenaar Lisa Konno maakt nieuw werk waarin zij de verhalen verwerkt. Dit werk zal op de tentoonstelling te zien zijn en wordt opgenomen in de collectie van het TextielMuseum.

Ter info
De interviews bewaren we in de bibliotheek van het TextielMuseum. Toegankelijk op afspraak via [email protected]

Lees enkele verhalen uit het onderzoek van Lou Keune: https://www.geheugenvantilburg.nl/page/950/lou-keune

Mede mogelijk gemaakt door, Cultuurfonds, Mondriaan Fonds, VSB fonds en de VriendenLoterij.

Een samenwerking tussen TextielMuseum Tilburg, Het knooppunt Oral History “sprekende geschiedenis” en De Museumfabriek.