Gebouw

Gebouw

Als je een bezoek brengt aan het TextielMuseum, kom je in een complex waar een eeuw lang textielfabrieken waren gevestigd. De gerestaureerde panden herbergen het museum en het TextielLab. Het eigentijds entreegebouw, dat geopend werd in 2008, verbindt twee historische panden met elkaar. Het TextielMuseum bevindt zich sinds 1986 op deze locatie, in de kenmerkende fabrieksgebouwen die neergezet werden door Christiaan Mommers (1836-1900).  Het complex is een Rijksmonument. 


 

Entreegebouw

Een bezoek aan het TextielMuseum begint in het moderne entreegebouw. Het entreegebouw is een ontwerp van architectenbureau cepezed, dat eveneens de renovatie van de fabriek tot museum op zich nam. Samen met de historische gebouwen biedt het museum bezoekers, ontwerpers, kunstenaars en studenten een bijzondere en gastvrije omgeving in al haar facetten. Het entreegebouw herbergt aantrekkelijke voorzieningen, zoals het TextielCafé en de Foyer, en de toegang naar een grote TextielShop. Via de shop kom je in de DamastWeverij en –Wasserij. Voor bijeenkomsten beschikt de nieuwbouw over twee vergaderlokalen en een auditorium. Vanaf het Panorama deck op de bovenste verdieping geniet je van een prachtig uitzicht over het gehele Mommerskwartier en de stad. 
 

Museumgebouw

Als je door de glazen gang tussen het entreegebouw en de oude fabriek loopt, kom je in het museumgebouw. Het museumgebouw bestaat uit de hoogbouw (1885) waar zich voorheen de spinnerij bevond, en een laag gedeelte met sheddak (1876-1878), waarin de weverij was gevestigd. De hoogbouw is smal, lang en heeft veel ramen. Met zijn vier bouwlagen was dit pand in zijn tijd het hoogste fabrieksgebouw in Tilburg. De bouwstijl was ontleend aan in Engeland gebruikelijke constructies voor spinzalen. Vanaf de machinekamer op de kop van het gebouw was het mogelijk om de stoommachine over korte afstanden te verbinden met de machines op alle verdiepingen.



In deze hoogbouw is nu op de begane grond de historische enscenering van ‘De Wollendekenfabriek 1900-1940’ te bezichtigen. Een historisch artefact in het museum is de gereconstrueerde machinekamer met stoommachine. De machine (1904) is niet van de fabriek van Mommers afkomstig maar van een andere Tilburgse wollenstoffenfabriek: A & N Mutsaerts. De stoommachine die nu elektrisch wordt aangedreven zet via een origineel drijfassensysteem machines uit de ‘Wollendekenfabriek’ in werking. Al deze elementen: de architectuur, de inrichting, authentieke machines, geluiden en geuren roepen herinneringen op aan het eens zo roemrijke en voor veel mensen indringende Tilburgse textielverleden.
 

In het hart van het gebouw bevindt zich het TextielLab, waarin moderne textielmachines volop draaien. Dit gedeelte heeft een houten sheddak dat industrieel-archeologisch gezien uniek is. Vrijwel alle nog bestaande sheddakconstructies in Nederland en daar buiten zijn namelijk van gietijzer. Shedbouw had grote voordelen: vloerbelasting speelde geen rol en de schuin geplaatste ramen op het noorden zorgden voor een optimale lichtval. Dat was en is nog steeds handig in de industrie. 
 
In het museumgebouw vind je op de begane grond de actuele tijdelijke tentoonstelling. Op de eerste verdieping worden wisselende collectietentoonstellingen en 'Highlights' van het TextielLab getoond. De tweede verdieping herbergt de bibliotheek.
 

Christiaan Mommers (1836 - 1900)

De meest kenmerkende fabrieksgebouwen zijn neergezet door de Tilburgse wollenstoffenfabrikant en thuisweverszoon Christiaan Mommers (1836-1900). Het zijn een brede lage fabriek (1876-1878) met een houten sheddak, waarin de weverij was gevestigd en een hoge fabriek (1885) voor de spinnerij (zie Museumgebouw).
 

Rondom het TextielMuseum zijn twee kunstwerken te zien. Voor het entreegebouw staat het gedenkteken voor oud-wethoudster Miet van Puijenbroek (1914-1999). Zij klom op van textielarbeidster tot wethouder en speelt daardoor een unieke rol in de geschiedenis van Tilburg.

Achter het TextielMuseum staat het Groeimonument, dat ter ere van het 200 jarig bestaan van de stad Tilburg is geplaatst (2009). Het Groeimonument is ontworpen door NEXT architects. Het Groeimonument verbeeldt de expansieve en evoluerende stad Tilburg door de groei van de textielindustrie.

TextielAteliers

Rondom het TextielMuseum hebben verschillende kleine creatieve bedrijven zich gevestigd in de TextielAteliers. Textiele initiatieven die eigen ontwerpen aanbieden en deze in kleine aantallen produceren, objecten tonen en te koop aanbieden. Je kunt de ateliers vrij bezoeken.

Damastweverij

Een van de tentoonstellingsruimten is gesitueerd in de oude DamastWeverij. Glanzend, linnen damast met zijn subtiele spel van schimmige figuren en patronen heeft vroeger menig eettafel gedecoreerd. De tafelkleden, met bijpassende kleine en grote servetten, maakten deel uit van de uitzet van vrouwen uit welgestelde families.

Lees meer over de damastwasserij en over de damastweverij